انواع صندوق قابل‌ معامله


صندوق قابل معامله ETF چیست؟

صندوق قابل معامله در بورس یا همان ETF به سبد سهامی گفته می شود که شما از طریق یک کارگزاری در بورس سهام معامله می کنید. این صندوق ها به صورت مجازی برای تمام دسته های مختلف دارایی ها مثل سرمایه گذاری های سنتی، منابع یا ارزها به کار می روند.

  • 1. انواع صندوق های قابل معامله
  • 2. نحوه عملکرد صندوق های قابل معامله
  • 3. فواید صندوق های قابله معامله در بورس
  • 4. معایب صندوق های قابل معامله در بورس
  • 5. استراتژی های سرمایه گذاری

ETF در بورس یکی از مهم ترین و با ارزش ترین محصولات تولید شده برای افراد سرمایه گذار در سال های اخیر بوده اند. این صندوق ها مزیت های زیادی دارند و اگر به درستی مورد استفاده قرار بگیرند، وسیله ای بسیار مناسب برای محقق کردن اهداف سرمایه گذاران به شمار می آیند.

اگر بخواهیم به صورت خلاصه بیان کنیم این صندوق ها سبد هایی از اوراق بهادار هستند که می توانید از طریق کارگزاری ها در بورس اوراق بهادار آنها را بخرید یا بفروشید و طبقات مختلفی از دارایی ها را نیز پوشش می دهند. علاوه بر این، ساختار های نو آورانه این صندوق های قابل معامله به سرمایه گذاران اجازه می دهند تا وارد بازارهای کوتاه مدت شده، از لوریج استفاده کنند و از پرداخت برخی مالیات ها رهایی یابند.

پس از چندین شروع ناموفق، سرانجام در سال 1993 شاهد اولین انواع صندوق قابل‌ معامله صندوق های قابل معامله در دنیا بودیم. در حال حاضر بیش از 1 تریلیون دلار در این صندوق ها سرمایه گذاری شده و تقریبا 1000 محصول در صندوق های قابل معامله در بازار سهام آمریکا معامله می شود.

انواع صندوق های قابل معامله

  • صندوق های قابل معامله بازار: برای دنبال کردن شاخص هایی خاص مثل S&P500 و شاخص انواع صندوق قابل‌ معامله نزدک طراحی شده اند.
  • صندوق قابل معامله اوراق بهادار: برای دسترسی به انواع اوراق قرضه مثل خزانه، شرکت ها، شهرداری، حوزه های بین المللی و بسیاری از موارد دیگر طراحی شده اند.
  • صندوق قابل معامله صنعت و بخش های خاص: برای در دسترس قرار دادن صنایعی خاص مثل نفت، دارو سازی، یا حتی حوزه های فناوری انواع صندوق قابل‌ معامله طراحی شده اند.
  • صندوق های قابل معامله منابع: برای دنبال کردن قیمت منابع و کالاهایی مثل طلا، نفت یا ذرت طراحی شده اند.
  • صندوق های قابل معامله سبک: برای دنبال کردن نوعی سبک سرمایه گذاری یا تمرکز بر بخش از بازار مثلا شرکت های دارای سرمایه بالا یا پایین طراحی شد اند.
  • صندوق های قابل معامله بازار های خارجی: برای دنبال کردن شاخص های بازارهای خارجی مثلا شاخص Nikkei در ژاپن طراحی شده اند.
  • صندوق های قابل معامله معکوس: برای کسب سود از سقوط ارزش بازارها یا شاخص هایی خاص طراحی شده اند.
  • صندوق های قابل معامله با مدیریت فعال: بر خلاف سایر صندوق ها این موارد برای داشتن عملکردی بهتر نسبت به شاخص ها طراحی شده اند.
  • اوراق قابله معامله: اوراق قرضه ای که با اعتبار یک بانک صادر می شوند و برای دسترسی به بخش های کم طرفدار به کار می روند.
  • صندوق های قابل معامله سرمایه گذاری جایگزین: ساختارهای نوآورانه ای که به سرمایه گذاران اجازه می دهند با توجه به نوسانات معامله کنند یا برای دسترسی به یک استراتژی خاص از آن استفاده کنند.

ETF چیست

نحوه عملکرد صندوق های قابل معامله

صندوق های قابل معامله یا ETF نیز همچون سهام شرکت ها در طول روز زمانی که بازارهای سهام باز هستند قابل خرید و فروش می باشند. همانند سهام، صندوق های قابل معامله هم دارای یک نماد هستند و قیمت های روزانه آنها را می توان به سادگی به دست آورد.

بر خلاف سهام شرکت ها، تعداد سهم های یک صندوق قابل معامله به موجب ایجاد سهم های جدید یا بازخرید سهم های موجود قابلیت تغییرکردن دارد. قابلیت یک صندوق قابل معامله برای انتشار یا بازخرید سهم ها، قیمت این صندوق ها را با اوراق بهادار اساسی همتراز می کند.

اگر چه ETF ها برای افراد طراحی شده اند اما موسسات سرمایه گذاری نیز نقش مهمی در نقدینگی ، سرمایه گذاری و تعادل در آنها ایفا می کنند. در زمان انحراف قیمت یک صندوق نسبت به ارزش دارایی اصلی، موسسات با استفاده از مکانیزم آربیتراژ قیمت صندوق را با ارزش دارایی اصلی همتراز می کنند.

فواید صندوق های قابله معامله در بورس

دلیل جذابیت این صندوق ها برای افراد سرمایه گذار از این قرار است:

  • قابلیت معامله در طول روز
  • هزینه های پایین تر: تنها هزینه کارگزای ها باید پرداخت شود
  • کارایی مالیاتی بهتر: سرمایه گذاران کنترل بهتری نسبت به زمان پرداخت مالیات درامد خود دارند
  • تراکنش های تجاری: از آنجا که نحوه معامله آنها همانند سهام است، سرمایه گذاران می توانند از تعیین سفارشات و درخواست های متعددی مثل حد ضرر بهره مند شوند که این موارد در صندوق های سرمایه مشترک وجود ندارد.

معایب صندوق های قابل معامله در بورس

در بالا با فواید آنها آشنا شدید اما این صندوق ها معایبی هم دارند که در ادامه به آنها اشاره کرده ایم:

  • هزینه های معاملات: اگر مکررا مقادیر کمی سرمایه گذاری می کنید گزینه های بهتری برای سرمایه گذاری وجود دارد.
  • نقدینگی: بعضی از صندوق های قابل معامله که به ندرت معامله می شوند اسپرد خرید و فروش گسترده ای دارند، یعنی شما باید با قیمت های بالای اسپرد آنها را بخرید و با قیمت های پایین اسپرد آنها را بفروشید.
  • خطای پیروی: صندوق ها به صورت کلی از شاخص هایی اساسی پیروی می کنند اما گاهی مشکلات فنی می تواند باعث ایجاد اختلافاتی شود.
  • تاریخ واریز: تاخیر در واریز سرمایه؛ یعنی پس از فروش این صندوق ها سرمایه شما معمولا تا 2 روز بعد از آن در اختیار شما قرار نمی گیرد.

استراتژی های سرمایه گذاری

پس از اینکه اهداف خود را در سرمایه گذاری تعیین کردید می توانید از صندوق های قابل معامله در بورس (ETF) برای دسترسی مجازی به هر بازاری در دنیا استفاده کنید. می توانید دارایی خود را به همان شکل رایج بر شاخص سهام یا صندوق های قابل معامله اوراق بهادار سرمایه گذاری کنید و با توجه به اهداف و ریسک پذیری خود میزان اختصاص سرمایه را به هر بخش مشخص کنید. می توانید دارایی های جایگزینی مثل طلا، منابع را هم به سبد خود اضافه کنید. با استفاده از این صندوق ها می توانید خیلی سریع وارد بازارها شده و از آنها خارج شوید و از نوسانات کوتاه سود کسب کنید. این صندوق ها سبب ایجاد انعطاف پذیری در تصمیمات شما می شوند و می تواند هر طور که بخواهید عمل کنید.

تفاوت صندوق‌های قابل معامله (ETF) با صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک

مجله افیکس‌کار: صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله یا Exchange-traded fund نوعی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که از دارایی‌های متنوع تشکیل شده و واحدهای آن در طول روز همانند سهام در بازار معامله می‌شود.

به گزارش مجله افیکس‌کار به نقل از ایبِنا، صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله یا Exchange-traded fund نوعی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که از دارایی‌های متنوع تشکیل شده و واحدهای آن در طول روز همانند سهام در بازار معامله می‌شود و ساختاری شبیه صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک دارند.

یعنی شما در طول ساعات و روزهایی که بازار معاملات سهام باز است می‌توانید یک یا چند واحد از انواع صندوق قابل‌ معامله یک صندوق ETF را بخرید، یا چند واحد از آن را بفروشید.

شما با خرید واحدهای ETF، پول خود را در صندوقی سرمایه گذاری می‌کنید که با استفاده از یک تیم مدیریت حرفه‌ای سعی می‌کند تا با تشکیل پرتفویی از سهام و انواع اوراق بهادار، سود کسب کند.

اما برخلاف صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، که فقط در پایان روز و پس از محاسبه NAV می‌توان آن‌ها را خریدوفروش کرد.

سرمایه‌گذاران می‌توانند واحدهای ETF را همانند سهام در طول روز معامله کنند و از مزیت نقدشوندگی سریع‌تر آن نسبت به صندوق سرمایه‌گذاری مشترک بهره‌مند شوند.

مزایای صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله ETF

  • معافیت مالیاتی معاملات واحدها
  • افزایش نقد شوندگی واحدهای صندوق با وجود عملیات بازارگردانی
  • تخصیص بهینه‌دارایی‏ها‌(متنوع‌سازی) با حذف هزینه و صرف زمان اندک
  • سادگی، سهولت و سرعت در معامله
  • کاهش زمان تصفیه نسبت به صندوق‌های فعلی
  • خریدوفروش آنلاین واحدهای صندوق

محدودیتهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله ETF

البته این نوع صندوق‌ها محدودیت‌هایی نیز دارند. ازجمله به دلیل اینکه مانند سهام معامله می‌شوند.این امکان وجود دارد سهام این صندوق‌ها قبل از ناپدیدی آربیتراژ و برقراری تعادل، به قیمت‌های متفاوت انواع صندوق قابل‌ معامله از NAV معامله شوند.

سازمانهای پولی و مالی - استاد دولو

در بازارهاي توسعه یافته اوراق بهادار، به دلیل پیچیدگی فرایند تصمیم گیري براي سرمایه گذاري بر روي اوراق بهادار و افزایش چشمگیر حجم و سرعت گردش اطلاعات و تخصصی شدن فعالیتها،استقبال ازسرمایه گذاريهاي جمعی به ویژه در قالب انواع صندوقهاي سرمایه گذاری، در سالهاي اخیر از رشد روزافزونی برخوردار بوده است.صندوقهاي سرمایه گذاري از نهادهاي مالی فعال در بازار اوراق بهادار هستند که فعالیت اصلی آنها سرمایه گذاري در اوراق بهاداراست. این صندوقها با استفاده از وجوه سرمایه گذاران، در مقیاس بزرگ سرمایه گذاري میکنند و به دنبال کسب بازدهی مناسب براي سرمایه گذاران صندوق هستند. سرمایه گذاران یا دارندگان سهام ) واحدهاي سرمایه گذاري(صندوق به انواع صندوق قابل‌ معامله نسبت سهم یا میزان سرمایه گذاري خود در صندوق، در سود وزیان آن شریک میشوند. به طور کلی عملکرد صندوقهاي سرمایه گذاري به عملکرد اوراق بهادار و دیگر داراییهاي موجود در سبد اوراق بهادار آنها بستگی دارد.صندوقهاي سرمایه گذاري با در نظر گرفتن سلایق سرمایه گذاران و دامنه ریسک پذیري آنان و به عبارتی به منظور پاسخگویی به خواست سرمایه گذاران مختلف، با ساختارها و سازو کارهاي مختلفی شکل گرفته اند.یکی از انواع نوبنیان صندوقهاي سرمایه گذاري که در دهه اخیر با استقبال چشمگیري در بازار اوراق بهادار مواجه شده است صندوقهاي سرمایه گذاري قابل معامله در بورس(Exchange Traded Funds )هستند. رشد قابل توجه این صندوقها در سالهاي اخیر بیانگر موفقیت غیر قابل انکار آنها در بازارهاي مالی جهان است. صندوقهاي سرمایه گذاري قابل معامله در بورس ، امکان پیروي از روند بازدهی یک شاخص معین یا بخشی از آن را براي سرمایه گذاران فراهم میکنند و مهمترین ویژگی آنها دادوستدپذیري سهام)واحدهاي سرمایه گذاري( آنها در بورس است.

1. صندوقهاي سرمایه گذاری قابل معامله در بورس

صندوقهاي قابل معامله در بورس یکی از پرطرفدارترین ابزارهاي مالی هستند که رشد کاملاً محسوس آنها بعد از پیدایش، مؤید مؤفقیت غیرقابل انکار آنها در بازارهاي مالی جهان است. این صندوقها امکان پیروي از بازده یک شاخص معین را فراهم میآورند و همانطور که از نام آنها پیداست، سهام آنها در بورس قابل معامله است. فعالیت اصلی این صندوقها سرمایه گذاری در اوراق بهادار یا داراییهاي فیزیکی است که به عنوان دارایی پایه صندوق در نظر گرفته میشوند. بنابراین عملکرد صندوق،به عملکرد دارایی پشتوانه آن بستگی دارد.

در ابتدا، صندوقهاي قابل معامله در بورس عمدتاً مورد توجه سرمایه گذاران نهادي شامل مدیران صندوقهاي فعال، غیر فعال و صندوقهاي پوشش خطر بودند، اما در سالهاي اخیر، به ویژه در ایالات متحده آمریکا،سرمایه گذاران خرد نیز به سمت این صندوقها، گرایش پیدا کرده اند.

صندوقهاي قابل معامله در بورس، مزایاي صندوقهاي سرمایه گذاري مشترك را با انعطاف پذیري وقیمت گذاري پیوسته سهام ترکیب میکنند. به عبارت دیگر صندوق قابل معامله در بورس همانند صندوقهاي سرمایه گذاری مشترك، صندوق با سرمایه باز هستند که سهام آن به طور پیوسته ایجاد وبازخرید میشود. علاوه بر این، سهام این صندوقها، همانند سهام عادي در بورس پذیرفته میشوند و از طریق کارگزاران در طول ساعات معاملاتی به قیمتهایی که در طول روز و نه در انتهاي آن تعیین میشوند،قابل خرید و فروش هستند و از این رو سرمایه گذاران میتوانند از همه تکنیکهاي معاملاتی رایج در بازار سهام در معاملات سهام صندوقهاي قابل معامله در بورس استفاده کنند.

مزایاي متعددي براي صندوقهاي قابل معامله در بورس ذکر شده است :

1- کارایی مالیاتی : همانند صندوقهاي شاخصی، صندوقهاي قابل معامله در بورس حجم معاملات اندکی براي به روز رسانی پرتفوي خود انجام میدهند و در نتیجه مالیات کمی هم پرداخت میکنند. در حالت کلی این صندوقها تنها زمانی اقدام به فروش اوراق بهادار پرتفوي خود میکنند که ترکیب شاخص هدف تغییر کرده باشد. از سوي دیگر، معاملات سهام صندوق در بورس هم کارایی مالیاتی را افزایش میدهد. چون سرمایهگذاران میتوانند سهام صندوق را در بورس به فروش رسانند، صندوق نیاز ندارد براي بازخرید سهام، اقدام به فروش سبد اوراق بهادار خود کند و متحمل تبعات مالیاتی حاصل از سود سرمایه 1 شود. همچنین مکانیسیم ایجاد و انتشار غیر نقدي باعث میشود به منافع سهامداران فعلی صندوق از محل هزینه هاي مالیاتی صندوق لطمهاي وارد نشود. البته این مزیت براي بازار سرمایه ایران که در آن سود سرمایه معاف از مالیات است، قابل توجه نخواهد بود.

- هزینه سبدگردانی کمتر: به دلیل شاخصمحور بودن و مدیریت غیر فعال صندوق

- نرخ هزینه کمتر: صندوقهاي سرمایه گذاری که به صورت غیر فعال مدیریت میشوند، کارمزدهاي مدیریتی کمتري دارند و درنتیجه نرخ هزینه هاي سالانه آنها نسبت به صندوقهاي با مدیریت فعال، بسیار کمتر است.

- هزینه هاي عملیاتی کمتر: از آنجا که سهام این صندوق در بورس معامله شده و از مکانیسم ایجاد و بازخرید غیرنقدي برخوردار است، هزینه خرید و فروش سهام صندوق، از صندوق مجزا شده است.

- هزینه هاي معاملاتی کمتر: محدوده عرضه و تقاضا در صندوقهاي قابل معامله در بورس معمولاً اندك است. در نتیجه هزینه هاي کارمزدي کمتري متوجه سرمایه گذاران است.

3 -شفافیت: به منظور تسهیل فرآیند منحصر به فرد ایجاد و بازخرید واحدهاي صندوق، ترکیب سبد اوراق بهادار به ازاي هر واحد ایجاد به طور روزانه منتشر میشود. از آنجایی که معمولاً هدف صندوق، پیروي از یک شاخص هدف است، سرمایه گذاران از اوراق بهادار نگه داري شده توسط صندوق و همچنین وزن هر کدام در سبد سرمایه گذاری آن مطلع میشوند.

4 –انعطاف پذیري خرید و فروش: از آنجایی که این صندوقها در بورس معامله میشوند:

ü به قیمتهاي تعیین شده در طول روز خرید و فروش می شوند

ü میتوانند به صورت اعتباري خریداري شوند

ü استقراضی به فروش روند؛ و

ü با استفاده از سفارشات توقف ضرر و سقف قیمتی خرید و فروش شوند.

5- متنوع سازي: صندوقهاي قابل معامله در بورس سبد اوراق بهاداري هستند که از طریق پیروي از یک شاخص، متنوع شده اند و در نتیجه مزایاي متنوع سازي سبد سرمایه گذاري را دارا هستند. همچنین مزیت دیگري که در کنار این مزیت میتوان برشمرد، این است که این صندوقها، امکان تشکیل سبد سهام را براي سرمایه گذاران با سرمایه اندك فراهم می آورد.

6 -امکان پیروي از یک شاخص و در نتیجه سادگی پیگیري عملکرد سهام صندوق: عملکرد سبد سرمایه گذاري،به راحتی از روندتغییرات شاخص هدف که از بسیاري ازرسانه هاي عمومی منتشرمی شود، قابل پیگیري است.

7- تنوع محصولات: به دلیل تنوع شاخص هاي بازار، این صندوقها محصولات متنوعی را به سرمایه گذاران عرضه میکنند.

در عین حال معایبی به شرح زیر براي این صندوقها وجود دارد :

1 - وجود هزینه هاي معاملاتی براي سرمایه گذاران: که مهمترین نقطه ضعف صندوقهاي قابل معامله در بورس است. بر خلاف سهام صندوقهاي مشترك که میتوان آن را بدون واسطه و هزینه از صندوق تهیه کرد، خرید سهام این صندوقها تنها از طریق کارگزاران و پرداخت کارمزد مقدور است. از طرف دیگر، سهام صندوقهاي قابل معامله در بورس همانند سهام عادي داراي یک شکاف قیمتی بین سفارش خرید و فروش است و این عایدي در واقع نصیب واسطه هاي مالی میشود که به سرمایهگذار در خرید و فروش سهام صندوق کمک میکنند هر چه شکاف قیمتی مذکور-که گاه تا 5% هم میرسد-بیشتر باشد، تاثیر بیشتري بر رفتار سرمایه گذاران خواهد داشت، به ویژه براي سرمایه گذارانی که به طور مداوم به خرید و فروش سهام میپردازند.

۲- محدود شدن به بازده شاخص: با خرید سهام صندوقهاي قابل معامله در بورس، بازدهی سرمایه گذاري به بازدهی شاخص محدود شده و امکان کسب بازدهی بیشتر نسبت به شاخص از بین میرود.

۳- نحوه پرداخت سود سهام صندوق : در ساختار اکثر صندوقهاي قابل معامله در بورس، نظیر صندوقهاي یونیت تراست، پرداخت سودها به صورت سه ماهه و شش ماهه به انضمام بهره بانکی تعلق گرفته، صورت میگیرد.

3.ریسکهاي سرمایه گذاری در صندوقهاي قابل معامله در بورس

سرمایه گذاري در صندوقهاي قابل معامله در بورس، همانند سایر محصولات سرمایه گذاري، ریسک هایی را متوجه سرمایهگ ذاران میکند که عبارتند از:

ریسک بازار : سرمایه گذاران صندوق در معرض ریسک بازار مربوط به سبد اوراق بهادار تشکیل دهنده شاخص هدف هستند. ریسک بازار ماهیت ذاتی انواع صندوق قابل‌ معامله دارد که از منابع ریسک در سطح بازار سرچشمه میگیرد.

ریسک بخش / گروه دارایی : صندوقهاي قابل معامله در بورس میتوانند در بخشهاي خاصی از بازار سرمایه گذاری کنند. در این صورت، بازدهی سرمایه گذاران از تمرکز بر گروه و یا بخش خاصی از داراییها به دست میآید. عملکرد این صندوقها به حوادث اقتصادي، بازاري یا سیاسی تأثیرگذار برآن بخش، وابسته است.

ریسک معامله : ریسک معامله زمانی ایجاد میشود که شرکتهاي مدیریت در سرمایه گذاري بر روي سبد اوراق بهادار معین شده توسط صندوق با مشکلاتی مواجه شوند. همچنین اگر صندوقی که در بورس پذیرفته شده است، نقدشوندگی اندکی داشته باشد، محدوده قیمتهاي عرضه و تقاضا افزایش یافته و این مسئله منجر به ریسک معاملاتی خواهد شد.

خطاي پیروي از شاخص : اگر عملکرد صندوق، دقیقاً بازتاب عملکرد شاخص هدف نباشد، خطاي پیروي از شاخص افزایش می یابد. اگر شرکت مدیریت با وزن دهی متفاوتی نسبت به شاخص هدف در اوراق بهادار تشکیل دهنده آن سرمایه گذاري کرده یا در اوراق بهادار مشابه این اوراق، سرمایه گذاري کند، خطاي پیروي از شاخص به وجود می آید. هزینه هاي مدیریتی، اداري و هزینه هاي دیگر نیز، به دلیل متأثر ساختن بازدهی صندوق، میتوانند این خطاها را ایجاد کنند.

صندوق قابل معامله یا ای تی اف چیست و دولت ایران چطور سهام بانک‌ها و بیمه‌ها را می‌فروشد؟

بورس تهران

آن طور که حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران و فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارایی گفته، دولت عزم خود را جزم کرده است تا بخشی از سهام شرکت‌های دولتی شامل سه بانک و دو بیمه را از میانه اردیبهشت ماه ۹۹، در قالب سهام "صندوق قابل معامله" در بورس یا اصطلاحا ETF به بازار عرضه کند. این نخستین بار در تاریخ بورس ایران است که یک صندوق قابل معامله به بازار عرضه می‌شود.

اما صندوق قابل معامله (انواع صندوق قابل‌ معامله ای‌تی‌اف) چیست؟

صندوق‌های قابل معامله همچون دیگر انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در بورس هستند، هر چند تفاوت‌هایی با آنها دارند.

مجموعه‌ای از سهام شرکت‌های مختلف یا دیگر انواع دارایی در قالب یک صندوق جمع می‌شود تا خریداران با خرید یک یا چند واحد از سهام این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری مطمئن‌تری انجام دهند.

در واقع خریداران سهام این صندوق‌ها، سبدی از سهام شرکت‌های متفاوت و انواع اوراق بهاداری را خریداری می‌کنند که یک تیم، مدیریت این سبد دارایی یا پرتفولیو را عهده دار است.

عملکرد بازارگردانان این صندوق‌ها باعث می‌شود تا خریداران نسبت به خرید یا فروش سهم یا سهام این صندوق‌ها اقدام کنند.

تفاوت سرمایه گذاری در صندوق‌های قابل معامله (ای‌تی‌اف) با سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در چیست؟

مهم ترین ویژگی صندوق‌های قابل معامله، خرید و فروش آسان سهام این صندوق‌هاست که به لحظه و برخط همچون سهام شرکتی می‌توان آن را خرید و فروخت و نقدشوندگی آن همچون سهام معمولی است.

در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک باید در پایان هر روز کاری ارزش خالصی دارایی‌های صندوق که اصطلاحا NAV نامیده می‌شود، محاسبه شود تا بر اساس آن ارزیابی، ارزش سهام صندوق تعیین شود.

با این حساب ارزش خالص دارایی صندوق‌های قابل معامله یا ای‌تی‌اف‌ها با سرعت بیشتری محاسبه، اعلام و تعیین می‌شود. توان بالای نقدشوندگی، سادگی، سهولت و سرعت بالای معامله از مهم‌ترین ویژگی‌های این صندوق‌ها به شمار می‌آید.

درباره بورس تهران بیشتر بخوانید:

نخستین صندوق قابل معامله در بورس ایران شامل سهام چه شرکت‌هایی می‌شود؟

بر اساس اعلام فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارایی، سهام باقی‌مانده دولت در بانک‌های "تجارت"، "ملت" و "صادرات ایران" و همچنین سهام شرکت‌های "بیمه البرز" و "بیمه اتکایی امین"، دارایی‌های این صندوق خواهند بود.

نکته قابل توجه در فروش این سهام، بی‌نیازی از دریافت کد سهامداری است یعنی افراد حقیقی با دردست داشتن کارت ملی و ارایه کد ملی می‌توانند سهام این صندوق را از شعب منتخب همین بانک‌ها نیز خریداری کنند.

آیا محدودیتی برای میزان خرید هر نفر وضع شده است؟

بله، دولت برای این کار محدودیت‌هایی در نظر گرفته است. هر فرد حقیقی با کد ملی می‌تواند تا سقف دو میلیون تومان از سهام این صندوق خریداری کند.

دیگر محدودیت موجود بر سر راه فروش این سهام، مجاز بودن خرید سهام تنها از سوی افراد حقیقی است و شرکت‌ها یا همان افراد حقوقی در عرضه نخست مجاز به خرید سهام نیستند.

دیگر محدودیتی که از آن سخن گفته شده است، ممنوعیت فروش سهام خریداری شده در عرضه اولیه به مدت دو ماه است، در این بازه زمانی بلوکه ماندن دو ماهه افراد می‌توانند برای دریافت کد سهامداری در سامانه "سجام" اقدام کنند.

منبع تصویر، FARSNEWS

دولت چه شرایط دیگری برای عرضه این سهام قایل شده است؟

بر اساس اعلام وزیر اقتصاد، در مرحله پذیره‌نویسی سهام این صندوق، ۲۰ درصد تخفیف برای خریداران درنظر گرفته شده است تا "میزان جذابیت و سوددهی این سهام بالاتر باشد."

این اقدام دولت البته غیر معمول است چراکه اصولا سهام شرکت‌های حاضر در سبد دارایی‌های این صندوق پیشتر در بورس عرضه شده، قیمت مشخص دارند و اصطلاحا از مرحله کشف قیمت گذر کرده‌اند. در واقع قیمت سهام آنها هر روز بر اساس سازوکار بورس معلوم و مشخص است، از این رو ارایه تخفیف برای فروش سهام صندوقی متشکل از سهام این شرکت‌ها، رویکردی غیر معمول است.

ارزش کلی این عرضه چقدر است؟

بر اساس اعلام مسوولین دولتی، قرار است سهامی به ارزش ۱۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان با این سازوکار فروخته شود که با توجه به تخفیفی ۲۰ درصدی و دیگر هزینه‌های عملیاتی عرضه سهام در قالب صندوق قابل معامله، رقمی در حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان به عنوان درآمد این عرضه نصیب دولت خواهد شد.

چه انتقادهایی به این تصمیم دولت وارد است؟

علاوه بر تخفیف درنظر گرفته شده برای فروش سهام صندوق، مهم‌ترین انتقادی که بر این تصمیم وارد آمده است، قصد دولت از این واگذاری‌هاست.

منتقدان خصوصی سازی در تمام سال‌های گذشته، اعلام کرده‌اند که خصوصی‌سازی تنها با هدف کسب درآمد، مهم‌ترین آفت خصوصی‌سازی به حساب می‌آید.

این منتقدان شیوه عمل دولت در واگذاری سهام دولتی و فروش شرکت‌ها به این نکته اشاره می‌کنند که در این نوع از واگذاری‌ها، "مدیریت ناکارآمد و غیربهینه بخش دولتی بر شرکت‌ها به بخش خصوصی منتقل می‌شود."

در واقع بخش خصوصی یا مردم سهام و مالکیت شرکت‌هایی را در اختیار می‌گیرند که همچنان عزل و نصب مدیران و تعیین خط مشی مدیریتی آن واحدها و شرکت‌ها در اختیار دولت است اما تبعات این مدیریت حال بر دوش کسانی سنگینی می‌کند که برگه‌های سهام آن شرکت‌ها به نام آنهاست.

صندوق های سرمایه گذاری چیست؟

امروزه شاهد این هستیم که بسیاری از افراد در کنار مشاغلی که دارند پس انداز و سرمایه های خود را در بخش های مختلف اقتصادی وارد می کنند تا در این شرایط نامساعد اقتصادی سود بیشتری به دست اورند. برای مثال یکی از پرطرفدارترین بازارهای سرمایه گذاری بورس است که به افراد مختلف متناسب با سرمایه ای که وارد بازار می کنند سود های مختلفی را اعطا می کند.

اما همه افراد دانش کافی برای ورود و فعالیت به بازار بورس را ندارند و به همین خاطر است که سرمایه های خود را به صندوق های سرمایه گذاری می سپارند تا آن ها کار خرید فروش و معامله را در مقیاسی بسیار وسیع تر انجام دهند و به صورت دوره ای سودی را به صاحب حساب پرداخت کنند.

به عبارت دیگر صاحبان صندوق های سرمایه گذاری با پول شما در بورس کار می کنند و سودی را به شما می دهند. در این مقاله قصد داریم تا به صورت مفصل درباره صندوق های سرمایه گذاری و انواع آن با شما صحبت کنیم.

صندوق های سرمایه گذاری چیست؟

بسیاری از افراد برای کسب سود ترجیح می دهند تا سرمایه خود را در بانک ها نگه دارند. این افراد معمولا وقت و یا دانش لازم برای سرمایه گذاری در بخش های اقتصادی دیگر را ندارند. این افراد ترجیح می دهند تا به سود مختصری که بانک به آن ها اعطا می کند بسنده کنند اما از این بی خبر هستند که می توانند با سرمایه گذاری همین میزان پول در صندوق های سرمایه گذاری سود بیشتری کسب کنند.

همانطور که گفتیم صندوق های سرمایه گذاری برای کسانی است که دانش و زمان کافی برای سرمایه گذاری شخصی در بورس را ندارند و ترجیح می دهند تا پول خود را به دست موسسات معتبری بسپارند تا آن ها کار مدیریت پول را بر عهده بگیرند.

ثبت نام در صندوق های سرمایه گذاری این فرصت را در اختیارشما قرار می دهد تا بتوانید سود بیشتری به دست آورید و از تخصص و مهارت سهامداران بزرگ ایرانی بهره مند شوید. یک صندوق سرمایه گذاری از مجموعه ای از أوراق مشارکت، سهام و سایر أوراق بهادار تشکیل شده است.

صندوق های سرمایه گذاری برای چه افرادی مناسب است؟

به طور کلی سهام داران بزرگ بر این باور هستند که بازار بورس در بلند مدت پر بازده است و شما با صرف وقت و دانش کافی می توانید به سود چشمگیری دست پیدا کنید. لذا این صندوق های سرمایه گذاری برای افرادی مناسب است که به سرمایه خود در کوتاه مدت نیازی ندارند و قصد دارند تا در بلند مدت کسب سود کنند. این نکته را به یاد داشته باشید که سود صندوق های سرمایه انواع صندوق قابل‌ معامله گذاری بی شک از سود سپرده های بانکی بیشتر و شیرین تر است.

مزایای صندوق ‌های سرمایه گذاری

مدیریت حرفه ای دارایی ها:

اولین ویژگی مثبت صندوق های سرمایه گذاری این است که امکان مدیریت حرفه ای پول را فراهم می کند. چرا که صندوق های سرمایه گذاری جایی است که سهامداران بی تجربه و تازه وارد از مهارت و تخصص و سهامداران بزرگ استفاده می کنند.

این افراد با خرید و فروش یکسری سهم بنیادی بدنبال بیشتر کردن سود شما هستند و نظارت حرفه ای بر سرمایه شما دارند. این تحلیلگران وظیفه دارند تا با تحلیل لحظه به لحظه سهام های مختلف در بازار بورس عملکرد ممتازی برای سرمایه گذاران خود فراهم کنند.

کم تر کردن انواع صندوق قابل‌ معامله ریسک سرمایه گذاری ها:

متخصصان و تحلیل گرانی که در صندوق های سرمایه گذاری فعالیت می کنند از سوی سازمان بورس موظف می شوند تا سبد متنوعی از سهام و اوراق بهادار را برای سرمایه گذاران ایجاد کنند. قسمتی از این دارایی ها شامل دارایی های با درامد ثابت مثل سپرده های بانکی و اوراق مشارکت هستند که خطر سرمایه گذاری را به میزان زیادی کم می کنند.

به این اقدام صندوق های سرمایه گذاری متنوع سازی دارایی ها گفته می شود. شما به عنوان سرمایه گذارانی تازه وارد می توانید با پرداخت مبلغ مشخصی این سبد ها را بخرید. با این کار دیگر لازم نیست که خودتان به شخصه در بازار بورس فعالیتی داشته باشید.

نظارت و شفافیت اطلاعاتی:‌

سه نهاد سازمان بورس و اوراق بهادار، متولی و حسابرس بر فعالیت صندوق های سرمایه گذاری نظارت می کنند و شما می توانید با خیالی راحت سرمایه خود را در این صندوق ها بگذارید.

نقد شوندگی بالای صندوق ها:‌

زمانیکه شما تصمیم به سرمایه گذاری در این صندوق ها را می گیرید خیالتان راحت است که هر زمان بخواهید می توانید پول خود از صندوق های سرمایه گذاری خارج کنید. این کار توسط ضامن نقد شوندگی صندوق اتفاق می افتد؛ بنابراین هر زمان که تصمیم به سرمایه گذاری در این صندوق ها گرفتید از قبل مطمئن شوید که آیا صندوق ضامن نقد شوندگی دارد یا خیر.

صرفه‌جویی نسبت به مقیاس:

با توجه به اینکه صندوق ‌های سرمایه گذاری از جمع کردن سرمایه ‌های کوچک تشکیل می ‌شوند، بنابراین امکان استفاده از مزایای یک مجموعه سرمایه گذاری بزرگ برای دارندگان آن فراهم می ‌شود. شما ممکن است با دو میلیون تومان، توانایی سرمایه گذاری در گزینه‌های متنوعی را نداشته باشید اما با توجه به حجم بالای سرمایه در صندوق ‌های سرمایه گذاری، این فرصت برای شما ایجاد می‌ شود. در ضمن به دلیل حجم بالای سرمایه صندوق ‌ها هزینه ‌هایی مانند تحلیل، بررسی، ارزش‌گذاری، خرید و فروش و سایر هزینه ‌ها در بین سرمایه گذاران سرشکن می ‌شود و برای سرمایه‌گذار صرفه‌جویی زیادی را در پی خواهد داشت.

واحد یا یونیت سرمایه‌گذاری چیست؟

همانطور که گفته شد هزار نفر از مردم سرمایه های خود را در صندوق های سرمایه گذاری قرار می دهند. همه این سرمایه ها روی هم دارایی های یک صندوق سرمایه گذاری را تشکیل می دهد. صندوق های سرمایه گذاری برای اینکه سهم هر شخص را از این دارایی ها مشخص کنند و همچنین به منظور تسهیل ورود و خروج سرمایه گذاران از صندوق ها بخش هایی با عنوان واحد یا یونیت هایی را تشکیل می دهند.

قیمت هر کدام از این واحد ها چیزی در حدود صد هزار تومان است که هر فرد به هنگام ورود به یک صندوق سرمایه گذاری می تواند یک تا چند واحد را خریداری کند و به هنگام خروج نیز به هر میزان واحد که خواست بفروشد. لذا شما با ۱۰۰ هزار تومان نیز می توانید وارد این صندوق های سرمایه گذاری شوید.

همچنین زمانی که نیاز به پول نقد داشتید لازم نیست که کل سرمایه خود را از صندوق خارج کنید بلکه می توانید به میزان نیاز پول برداشت کنید بدون اینکه به میزان سود دهی شما خللی وارد شود.

ارزش خالص دارایی ‌های صندوق (NAV)

با کم کردن بدهی های صندوق از ارزش روز کل پرتفو سبد دارایی ها می توانید ارزش خالص دارایی ها را بدست آورید.

  • بدهی های صندوق – ارزش روز کل پرتفوی = ارزش خالص دارایی ها

بر این اساس شما می توانید با تقسیم ارزش خالص دارایی ها بر تعداد واحد های صندوق، ارزش خالص دارایی ها را به ازای هر سهم حساب کنید.

قیمت صدور (فروش) واحد های سرمایه‌گذاری

قیمت صدور یا فروش واحد های سرمایه‌ گذاری که بر مبنای خالص ارزش دارایی صدور (NAV صدور) تعیین می ‌شود، همیشه از خالص ارزش روز دارایی‌ های صندوق به ازای هر واحد سرمایه‌ گذاری کمی بیشتر است؛ چون وجه نقد حاصل از فرایند صدور واحد سرمایه‌ گذاری باید توسط مدیر صندوق به خرید اوراق بهادار جدید تخصیص یابد که به طور طبیعی مستلزم پرداخت کارمزد خرید است.

برای جلوگیری از تحمیل هزینه‌ معاملات و سایر هزینه ‌های احتمالی ورود سرمایه‌ گذار جدید به سرمایه‌ گذاران قبلی در واقع به میزان خالص آورده‌ سرمایه‌ گذار جدید، واحد های سرمایه‌ گذاری در اختیار شخص قرار می ‌گیرد.

قیمت ابطال (بازخرید) واحدهای سرمایه‌گذاری

قیمت بازخرید یا ابطال واحد های سرمایه گذاری بر پایه خالص ارزش دارایی ابطال (NAV ابطال) و با فرض کسر هزینه‌ های مربوط به معاملات از بهای فروش دارایی ‌های سبد تعیین می‌ شود و مبنای خالص پرداخت به سرمایه گذار قرار می ‌گیرد. در حقیقت، در صورت تمایل سرمایه‌گذار به خروج از صندوق، این اطمینان برای او وجود دارد که پول خود را با کسر هزینه‌ های متعارف معاملات دریافت می‌کند.

انواع صندوق های سرمایه گذاری

۱- صندوق‌ سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت
۲- صندوق‌ سرمایه‌گذاری در سهام
۳- صندوق‌ سرمایه‌گذاری مختلط
۴- صندوق‌ سرمایه‌گذاری شاخصی
۵- صندوق قابل معامله ‌(ETF)
۶- صندوق‌های نیکوکاری
۷- صندوق‌های تأمین مالی
۸- صندوق‌های اختصاصی بازارگردان

صندوق ‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت

صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت برای افرادی مناسب است که به دنبال معاملات پر ریسک و خطر نیستند و به سودی منطقی راضی هستند. به همین دلیل مدیران این صندوق ها بیشتر به دنبال خرید اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت، اوراق اجاره و اوراق خزانه هستند تا بتوانند سود قابل توجهی به مشتریان خود ارائه کنند.

صندوق ‌های سرمایه‌گذاری در سهام

صندوق ‌های سهامی به صندوق ‌هایی گفته می‌شوند که بر اساس شرایط مندرج در اساس‌ نامه و امید نامه خود حداقل ۷۰ درصد ترکیب دارایی ‌های خود را در سهام شرکت ‌های پذیرفته ‌شده در بورس یا بازار اول فرا بورس سرمایه‌گذاری می‌کنند.

این صندوق ‌ها در ایران با توجه به تعداد واحد هایی که مجاز به انتشار هستند، به دو دسته بزرگ و کوچک گروه بندی می‌شوند. در صندوق‌ های کوچک‌ تعداد واحد های سرمایه‌گذاری قابل‌انتشار حداقل پنج هزار و حداکثر ۵۰ هزار واحد سرمایه‌گذاری و در نوع بزرگ‌، این ارقام بین ۵۰ هزار و ۵۰۰ هزار واحد سرمایه‌گذاری بوده و ارزش اسمی هر واحد سرمایه‌گذاری در ابتدای آغاز به کار صندوق معادل یک‌ میلیون ریال است.

صندوق ‌های سرمایه‌گذاری مختلط

همانطور که گفته شد صندوق های سرمایه گذاری بر اساس نوع دارایی های خود به گروه های مختلف تقسیم می شوند. برای مثال بعضی از این صندوق ها به خرید اوراق مشارکت می پردازند که صندوق های سرمایه گذاری با درامد ثابت هستند. بعضی دیگر بر روی سهام های مختلف سرمایه گذاری می کنند که به صندوق های سرمایه گذاری سهامی معروفند و بعضی دیگر ترکیبی از دو نوع گفته شده هستند.

نسبت دارایی‌ سهام و اوراق با درآمد ثابت صندوق‌ های مختلط ممکن است در طول زمان تغییر کند، اما به طور عمده این نسبت حداقل ۴۰ درصد و حداکثر ۶۰ درصد سهام است و ما بقی شامل اوراق با درآمد ثابت است.

در اصل صندوق ‌های مختلط این امکان را برای سرمایه‌گذاران به وجود می‌آورند تا با سرمایه‌گذاری در آن ‌ها بتوانند از مزایای تنوع ‌بخشی نیز بهره‌مند شوند.

ریسک این صندوق ‌ها نیز در مقایسه با صندوق‌ های سهامی پایین تر است. همچنین این صندوق ‌ها مزایای اوراق سهام و درآمد ثابت را همزمان دارند؛ به این معنی که پتانسیل کسب بازده بالاتر به‌وسیله سهام و نوسانات قیمتی کمتر به‌وسیله اوراق با درآمد ثابت را فراهم می‌کنند.

صندوق قابل معامله (ETF)

صندوق ETF یا Exchange Tradable Found یک صندوق از دارایی‌ های متنوع است که درست مثل سهام معمولی در بورس معامله می ‌شود؛ یعنی شما در هر زمان که دوست داشته باشید می‌توانید یک یا چند واحد از یک صندوق ETF را بخرید، یا چند واحد از آن را بفروشید.

با سرمایه گذاری در این صندوق ها شما از دانش و تجربه یک گروه حرفه ای استفاده می کنید که تلاش می کنند تا با چیدن سهام و أوراق بهادار در سبد شما سود قابل توجهی را برای شما به همراه آورند. قدمت این صندوق های سرمایه گذاری بیش از ۲۰ سال است و در میان سرمایه گذاران نیز از محبوبیت زیادی برخوردار است.

صندوق‌ های نیکوکاری

در این صندوق های سرمایه گذاری هدف پخش سود در بین نیازمندان جامعه است. تلاش می شود تا در کنار حفظ اصل سرمایه سپرده گذاران، این پول در جهت سرمایه گذاری های مولد صرف شود و به پیشرفت بازار سرمایه و کسب و کار کمک کند و سود آن به صورت خاص صرف نیازمندان واقعی جامعه شود.

صندوق ‌های تامین مالی

همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم هدف از ورود به صندوق های سرمایه گذاری مدیریت درست سرمایه، کاهش ریسک سرمایه گذاری، قدرت نقد شوندگی و استفاده از انواع صندوق قابل‌ معامله مزایای اقتصادی ناشی از صرفه جویی نسبت به مقیاس بود.

در راستای توسعه ابزارها و نهاد های مالی جدید، صندوق ‌های سرمایه‌گذاری در انواع مختلف در بازار سرمایه تعریف ‌شده که چند نوع آن، به‌منظور تأمین مالی ایجاد شده ‌اند. «صندوق ‌های پروژه»، «صندوق ‌های زمین و ساختمان» و «صندوق‌ های جسورانه» از این نوع هستند.

صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردان

این نوع از صندوق های سرمایه گذاری در کشور های دیگر از محبوبیت و موفقیت زیادی برخوردار است. هدف صندوق ‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی جمع‌‌آوری سرمایه از سرمایه‌گذاران و خرید و فروش اوراق بهادار در چارچوب تعهدات بازارگردانی آن اوراق مطابق امید نامه و کسب منافع از این محل است.

صندوق های سرمایه گذاری اختصاصی بازارگردان به سرمایه گذاران کمک می کند تا سرمایه خود را از نوسانات شدیدی که در بازار سرمایه ایجاد می شود دور نگه دارند. مدیران این صندوق ها خواهان این هستند تا در شرایط منفی بازار، صف های خرید و فروش کاذب را از بین برده و بازار را متعادل کنند و قیمت سهام را به ارزش ذاتی و واقعی آن هدایت کنند که این ارزش ذاتی بر مبنای تنظیم عایدات آتی سهام شرکت به دست می‌ آید؛ بنابراین صندوق بازارگردانی از صف ‌های خرید و فروش بی ‌مورد و معامله نشدن سهم در این مواقع جلوگیری و به روان شدن معاملات، افزایش نقد شوندگی و جلوگیری از دست‌کاری قیمت سهام به دست گروهی از سودجویان بازار جلوگیری می‌کند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.